Сіз білесіз бе, қазақ тілінде кемінде 300-ден астам синонимі бар бір ғана сөз бар? Ол – «жүру» етістігі. Бұл – қазақ тілінің бейнелеу қуаты мен сөз байлығының дәлелі. Қазақ халқы сөзге ерекше мән берген, себебі сөз – қару, сөз – тәрбие, сөз – шежіре.
Сіз білесіз бе, қазақтың баласына ат қоюдың өзі үлкен философия болған? Мысалы, «Тілеуберді», «Жақсылық», «Арман», «Қуаныш» сияқты есімдер ата-ананың болашаққа деген сенімін, ниетін білдірген. Бұл – сөз бен сенімнің сабақтастығы.
Сіз білесіз бе, қазақтың дәстүрлі күнтізбесінде жыл 12 мүшеге бөлінгенімен, әр айдың өзіндік атауы мен мағынасы бар? Мысалы, «Сәуір» – көктемнің лебі сезілетін ай, ал «Қараша» – қара суық басталатын кез. Бұл – табиғатпен үндесіп өмір сүрген халықтың даналығы.
Сіз білесіз бе, қазақтар ұрпағын жеті атаға дейін білуге міндеттеген? Бұл – тек тектіліктің белгісі ғана емес, отбасы мен қоғамдағы үйлесімділікті сақтаудың тәсілі болған. Мұндай дәстүр өзге халықтарда сирек кездеседі.
Сіз білесіз бе, домбыра тарту – жай өнер ғана емес, ұлттық жадының коды? Көне күйлерде ел тарихы, батырлық шежіре, махаббат пен қайғы, үміт пен жеңіс жырланған. Бұл – сөзсіз де сөйлейтін тіл.
Қорытынды
Қазағымыздың мәдениеті мен тілі – тек тұрмыс тіршілігінің құралы емес, ұлттың рухани болмысы, ақыл-ойының көрінісі. Біз осы байлықты терең тани білсек, тек өткенімізді емес, болашағымызды да баянды ете аламыз.
Жанна НҰРХАТОВА,
Х.Досмұхамедов атындағы Атырау университеті
IV курс студенті
