Ауыл шаруашылығы – ел экономикасының негізгі салаларының бірі болып табылады. Әсіресе мал шаруашылығы халықты азық-түлікпен қамтамасыз етуде маңызды рөл атқарады. Сондықтан ауыл шаруашылығы жануарларының денсаулығын сақтау, олардың өнімділігін арттыру және өлім-жітімнің алдын алу – басты міндеттердің бірі. Осы бағытта зиянды жәндіктермен, соның ішінде улы жәндіктермен күресу ерекше маңызға ие. Зиянды жәндіктерге масалар, шыбындар, кенелер, бүргелер және биттер жатады. Олар жануарлардың қанын сорып, ағзасын әлсіретеді және түрлі жұқпалы ауруларды таратады. Сонымен қатар, кейбір улы жәндіктер де бар, олардың бірі – қарақұрт. Қарақұрт – өте қауіпті өрмекші, оның уы жануарлар үшін де, адам үшін де аса зиянды болып келеді. Қарақұрт көбінесе құрғақ, шөлейт және жылы аймақтарда кездеседі. Ол шөп арасында, тастардың астында немесе қараусыз қалған жерлерде тіршілік етеді. Жаз айларында оның белсенділігі артады, бұл кезде мал жайылымда жүргенде қарақұрт шағу қаупі жоғары болады. Қарақұрт шаққан жағдайда жануар қатты ауырсынады, әлсірейді, кейде тыныс алуы қиындап, өлімге дейін жетуі мүмкін. Жәндіктердің зияны тек улау немесе ауру тарату ғана емес, олар жануарлардың мазасын алып, күйзеліске ұшыратады. Бұл өз кезегінде малдың дұрыс жайылуына, қоректенуіне және демалуына кедергі келтіреді. Соның салдарынан мал өнімділігі төмендеп, салмақ жоғалтады. Зиянды жәндіктермен күресу үшін кешенді шаралар қажет.
Ең алдымен, қора-жайды таза ұстап, санитарлық талаптарды сақтау маңызды. Көңді уақытылы шығарып, ылғалды жерлерді құрғату жәндіктердің көбеюіне жол бермейді.
Екіншіден, химиялық әдістерді қолдану тиімді. Инсектицидтер мен арнайы дәрілік құралдар жәндіктерді жоюға көмектеседі. Алайда оларды қолдану кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау қажет.
Үшіншіден, жайылымдарды дұрыс таңдау керек. Қарақұрт сияқты улы жәндіктер кездесетін аймақтардан малды алыс ұстау қажет. Жайылымды алдын ала тексеріп, қауіпті жерлерді анықтау маңызды.
Төртіншіден, жануарларды тұрақты түрде ветеринарлық бақылаудан өткізу қажет. Егер жануарды қарақұрт немесе басқа жәндік шақса, дереу ветеринарға жүгіну керек. Уақытылы көрсетілген көмек жануардың өмірін сақтап қалуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, малды қорғау үшін арнайы құралдарды қолдануға болады. Мысалы, репелленттер, қорғаныш торлары және табиғи өсімдіктерден жасалған құралдар жәндіктерден қорғайды. Қорытындылай келе, зиянды жәндіктермен, әсіресе қарақұрт сияқты улы түрлерімен күресу – ауыл шаруашылығы жануарларының өлімін болдырмаудың маңызды шарты. Бұл бағытта алдын алу шараларын жүйелі түрде жүргізу мал шаруашылығының тиімділігін арттырып, экономикалық шығындарды азайтады.
Сафон ауылдық округ әкімі аппаратының бас маманы Г.Абенова
