Жылыойлық Оспановтар әулетінің өнегесі – ұрпаққа аманат болған отбасылық құндылық, деп хабарлайды AtyrauPress тілшісі.
Қазақ үшін шаңырақ – жай ғана отбасы тұратын мекен емес. Шаңырақ – ұрпақтың тәрбиесі қалыптасатын, салт-дәстүр сабақтастығы жалғасатын, үлкен мен кішінің арасындағы сыйластық орнығатын қасиетті орта.
«Ұяда не көрсең, ұшқанда соны ілерсің» деген халқымыз. Бұл сөздің мәні бүгін де өзгерген жоқ. Өйткені қоғамның беріктігі ең алдымен отбасындағы тәрбиеге байланысты.
Осы тұрғыдан қарағанда, Жылыой ауданынан шыққан Оспановтар әулетінің жетістігі – көпке үлгі боларлық өнеге.
Атырау облысында өткен «Мерейлі отбасы» ұлттық байқауының облыстық кезеңінде Жылыой ауданының Оспановтар әулеті Бас жүлдеге ие болды. Жеңімпаздарды облыс әкімі Б.Ақшолақов арнайы марапаттап, Оспановтар отбасы Атырау облысының атынан байқаудың республикалық кезеңіне жолдама алды.
Бұл – бір отбасының ғана қуанышы емес. Бұл – Жылыойдың отбасылық дәстүріне, ұрпақ тәрбиесіне, үлкенге құрмет пен кішіге ізет қағидасына берілген баға.
Ақай ата мен Балтөре ананың шаңырағы
Оспановтар әулетінің тарихын сөз еткенде, әулеттің үлкендері – Ақай ата мен Балтөре ананың есімі алдымен аталады.
Шаңырақтың берекесі де, әулеттің ұйытқысы да көбіне осындай үлкендердің өмір жолымен өлшенеді.
Бүгінде 95 жастағы Балтөре ана – ұрпағының ортасында отырған ақ жаулықты ана. Оның өмір жолы бір отбасының ғана тарихы емес, қазақ әйелінің, қазақ анасының отбасындағы орны мен тәрбиедегі рөлін көрсететін өнегелі өмір мектебі.
Ата мен ананың шаңырағынан тараған ұрпақ үшін үлкендердің ақылы мен батасы әрдайым ерекше мәнге ие.
Қазақта «Қариясы бар үйдің қазынасы бар» дейді. Бұл сөз Оспановтар әулетінің өмірінен де көрініс табады.
Өйткені үлкенді сыйлау – құрметтің сыртқы белгісі ғана емес. Ол – ұрпақтар арасындағы рухани байланыстың сақталуы.
Балтөре анадай ақ жаулықты әженің жанында өскен ұрпақ отбасының қадірін, туыстықтың мәнін, бірліктің бағасын түсініп өседі.
Бір шаңырақтан – үлкен әулетке
Әулет деген ұғымның ерекшелігі де осында.
Бір отбасының тәрбиесі уақыт өте келе бірнеше буынның өмір салтына айналады. Ата-ананың баласына айтқан ақылы немереге жетеді. Әженің өнегесі келінге беріледі. Атаның батасы немеренің санасында сақталады.
Оспановтар әулетінің облыстық байқаудағы жеңісін де осы тұрғыдан бағалаған жөн.
Бұл жерде сөз тек бір отбасының жетістігі туралы емес. Әулет болып қалыптасудың, бірнеше буынның бір-бірімен байланысын үзбеудің, ортақ құндылықты сақтаудың үлгісі туралы болып отыр.
Қазіргі заманда отбасы мүшелерінің бір-біріне уақыт бөлуі, үлкендермен араласуы, туыстық байланысты сақтауы бұрынғыдан да маңызды.
Ақпараттық технология дамып, өмір ырғағы жылдамдаған сайын адамдар бір-бірінен алыстап кетпеуі керек. Керісінше, отбасы – адамды тамырымен байланыстырып тұратын рухани тірекке айналуы қажет.
Жылыойдың жаны – еңбек пен бірлікте
Оспановтар әулетінің жетістігін Жылыойдың өзіндік болмысынан бөліп қарау қиын.
Жылыой – өндірісті аудан. Мұнда еңбек адамының орны қашанда жоғары бағаланған. Мұнай өндірісінің дамуы ауданның әлеуметтік-экономикалық келбетін қалыптастырса, халықтың еңбекқорлығы мен ұйымшылдығы оның қоғамдық өмірінің негізіне айналды.
Осындай ортада отбасылық тәрбие де еңбекпен сабақтасады.
Бала әкесінің жұмысқа жауапкершілікпен барғанын, анасының отбасының берекесін сақтағанын, атасы мен әжесінің үлкенге ізет, кішіге қамқорлық көрсеткенін көріп өседі.
Сөйтіп, отбасы – баланың алғашқы еңбек мектебіне де айналады.
Оспановтар әулетінің өнегесін бағалағанда осы қарапайым, бірақ аса маңызды құндылықтарды ескерген жөн.
«Мерейлі отбасы» – отбасы беделін көтеретін жоба
«Мерейлі отбасы» байқауының қоғамдық маңызы осында.
Мұндай байқаулардың мақсаты – тек жеңімпазды анықтау емес. Ең бастысы – қоғамдағы жақсы отбасыларды көрсету, олардың тәжірибесін насихаттау, жастарға үлгі ету.
Өйткені бүгінгі жас отбасыға кейде материалдық қолдаудан бұрын өмірлік тәжірибе мен дұрыс бағыт қажет.
Қалай шаңырақтың берекесін сақтауға болады?
Баланың тәрбиесіне қалай көңіл бөлу керек?
Үлкендер мен жастардың арасындағы байланысты қалай нығайтуға болады?
Ерлі-зайыптылар қиындықты қалай бірге еңсеруі керек?
Осындай сұрақтардың жауабын кітаптан ғана емес, өмірден де табуға болады.
Ал өмірден алынған ең жақсы сабақтардың бірі – өнегелі отбасылардың тәжірибесі.
Сондықтан Оспановтар әулетінің облыстық кезеңдегі жеңісі – жастарға көрсетілген нақты үлгі.
Отбасы тәрбиесі – ұлт тәрбиесі
Бүгінде бала тәрбиесіне қоғам болып алаңдайтын кезеңдеміз.
Әлеуметтік желі, интернет, түрлі ақпараттық орта жас ұрпақтың дүниетанымына айтарлықтай әсер етеді. Мұндай жағдайда отбасының тәрбиелік рөлі төмендемеуі керек, керісінше күшейе түсуі қажет.
Баланың бойына мейірімділік, адалдық, еңбекқорлық, үлкенге құрмет, кішіге қамқорлық сияқты қасиеттерді қалыптастырудың ең тиімді жолы – ата-ананың өз үлгісі.
Бала «үлкенді сыйла» деген сөзді естумен ғана емес, ата-анасының атасы мен әжесіне қалай құрмет көрсететінін көру арқылы қабылдайды.
«Еңбек ет» деген ақылдан бұрын, баланың ата-анасының еңбегін көргені маңызды.
«Отбасыңды қадірле» деген сөзден бұрын, үйдегі татулықты сезінуі қажет.
Осы тұрғыдан алғанда, Ақай ата мен Балтөре ананың шаңырағынан тараған ұрпақтың әулеттік бірлікті сақтауы – бүгінгі жастар үшін де маңызды өнеге.
50 жылдық ғұмыр – бір дәуірдің тарихы
Ұзақ жыл отасқан ерлі-зайыптылардың өмір жолына қарасақ, олардың әрқайсысының артында бір дәуірдің тарихы жатқанын көреміз.
Елу жыл – аз уақыт емес.
Бұл – қуаныш пен қиындық қатар келген, бала өсіріп, немере сүйген, тұрмыстың талай сынағын бірге өткерген тұтас ғұмыр.
Осындай отбасылардың тәжірибесі қазіргі жастар үшін аса қажет.
Өйткені отбасы өмірінде қиындықтың болмауы мүмкін емес. Бірақ мәселе қиындықтың өзінде емес, оны бірге еңсере білуде.
Сыйластық пен сабыр, кешірім мен түсіністік, ортақ жауапкершілік – шаңырақтың ұзақ ғұмыр сүруінің негізгі тіректері.
Сондықтан «алтын той» иелері мен көпжылдық отбасыларды дәріптеу – өткенді еске алу ғана емес, қазіргі буынға өмірлік сабақ беру.
Әулет жеңісі – аудан мерейі
Оспановтар әулетінің облыстық байқауда Бас жүлде алуы Жылыой тұрғындары үшін де қуанышты жаңалық.
Себебі ауданның абыройы тек өндірістік көрсеткіштермен немесе экономикалық жетістіктермен өлшенбейді.
Ауданның шынайы байлығы – оның адамдары.
Еңбек еткен, бала тәрбиелеген, елге қызмет еткен, үлкенді сыйлап, кейінгіге жол көрсеткен отбасылар – кез келген өңірдің рухани капиталы.
Оспановтар әулетінің жетістігі осындай отбасылардың қатарын көрсетіп, олардың қоғамдағы орнын айқындай түсті.
Республикалық кезең – жаңа жауапкершілік
Енді Оспановтар әулеті Атырау облысының намысын республикалық кезеңде қорғайды.
Бұл – отбасы үшін ғана емес, Жылыой ауданы мен бүкіл Атырау облысы үшін де маңызды.
Республикалық байқауда олар өз әулетінің ғана емес, Жылыойдың отбасылық дәстүрін, еңбекқорлығын, үлкенге құрметін, ұрпақ сабақтастығын таныстырады.
Сондықтан олардың жеңісін тілегенде, бір отбасының жетістігін ғана емес, тұтас өңірдің мерейін ойлаймыз.
Бүгінгі Оспановтар әулетінің жетістігі ертең басқа отбасыларға да үлгі болуы мүмкін.
Бір әулеттің жақсы тәжірибесі екінші әулетке ой салады. Бір шаңырақтағы татулық басқа шаңыраққа өнеге болады.
Берекелі шаңырақ – елдің берік іргесі
Қазақ қоғамының ғасырлар бойы сақтап келген ең үлкен құндылықтарының бірі – отбасы.
Заман өзгереді. Технология өзгереді. Қоғамның өмір сүру салты өзгереді.
Бірақ адамның жылулыққа, мейірімге, жақындарының қолдауына деген қажеттілігі ешқашан өзгермейді.
Сондықтан отбасы құндылығын сақтау – өткеннің дәстүрін ғана қорғау емес, болашақтың іргесін қалау.
Оспановтар әулетінің «Мерейлі отбасы» байқауындағы жеңісі осыны тағы бір мәрте дәлелдеп отыр.
Ақай ата мен Балтөре ананың шаңырағынан тараған ұрпақтың береке-бірлігі – әулеттің ең үлкен байлығы.
Ал сол берекені сақтап, кейінгі ұрпаққа жеткізу – бүгінгі буынның жауапкершілігі.
Амандық АБДОЛ
